En viš erum aš tala um maķ.  Ķ engum einum almannaksmįnuši er stķgandi mešalhita jafn mikill frį upphafi til loka mįnašar.  Ekkert er óešlilegt viš žaš aš hitinn sé undir "ķ hįlfleik".  En til žess aš maķ 2012 nįi mešallagi žarf hitinn ķ Reykjavķk aš vera nęrri 8°C žaš sem eftir er og į Akureyri 7,5°C.  Žaš er svo sem ekkert śtiloka ķ žeim efnum en brekkan aš žvķ marki telst vera fremur brött. 

Ķ fyrra var maķ rétt undir mešallagi, en yfir ķ Reykjavķk.  2007 var kalt ķ maķ og į bįšum stöšum undir mešaltalinu.  Žį fylgdu į eftir tveir hlżir og sérstaklega sólrķkur mįnušir (jśni og jślķ) žaš sumar.  

Sé maķkuldi ekki afleišing hafķss eša sjįvarkulda er ekki alls ekki hęgt aš sjį  aš hann hafi forspįrgildi fyrir sumariš. 

Margt bendir til žess aš hlżja loftiš śr sušvestri sem spįš er um helgina gęti oršiš višvarandi ķ nęstu viku og ólķklegt aš hret af einhverju tagi endurtaki sig alveg ķ brįš.

Himinn og haf er į milli spįkortanna tveggja sem hér fylgja.  Reyndar lķka heil vika.  Žaš efra gildir į mišnętti, mišvikudaginn 16. maķ og žaš nešra į mišnętti mišvikudaginn 23. maķ.  Bęši spįr ECMWF af Brunni VĶ.  Heildregnu lķnurnar er "žykktin" sem er vķsbending um hita loftmassans yfir okkur hverju sinni.  Litušu fletirnir er hiti ķ 850 hPa fletinum eša nęrri 1.400-1.500 metra hęš yfir sjó.  Austanlands er žvķ spįš aš žaš žaš hlżni um 14 stig skammt ofan hęstu fjalla žar til um mišja nęstu viku !

Hretiš sem nś gengur yfir landiš veršur aš skošast sem beina afleišingu žess aš mjög djśp lęgš fyrir maķmįnuš fór hér sunnan viš landiš.

Lęgšin nįši mestri dżpt nęrri Fęreyjum um kl. 21 ķ gęrkvöldi.  Žį var hśn greind um 971 hPa (sbr. kort HIRLAM hér til hlišar kl. 21 ķ gęr. Fengiš af vef VĶ.) 

Ķ raun žętti sś dżpt lęgšar alls ekki til frįsagnar ķ febrśar eša mars, en ķ maķ er stašan oršin nokkur önnur.  Mešalloftžrżstingur hękkar ķ vetrarlok og nęr hįmarki ķ maķ.  Žį er Gręnlandshęš įberandi og tķš og žęr lęgšir sem eru į feršinni um Atlantshafiš oftast litlar um sig og slappar.  Til eru vissulega įgętar undantekningar frį žeirri reglu.  Til samanburšar höfum viš lęgsta męlda žrżstinging į Ķslandi ķ maķ (967,3 hPa) sem męldist į Stórhöfša 1956 žann 13.  Žį var įžekk lęgš og nś į feršinni, bara heldur nęr landinu.  Ķ kjölfarfar hennar gerši lķka noršanhret, žó var ašeins minnihįttar.

Gręnlandshęšin įsamt žessari myndarlegu lęgš valda kröftugu ašstreymi af ķsköldu heimskautalofti sem ęttaš er af ķsasvęšunum meš austurströnd Gręnlands. 

Austanlands nįši vešuhęš hįmarki um svipaš leyti og lęgšin nįši sinni fullu dżpt.  Ķ Hamarsfirši fóru hvišur į męli Vegageršarinnar yfir 50 m/s og sś mesta 57 m/s.  Žetta er žekktur stašur fyrir heilmikla sviptivinda.

Kastiš mun vara fram į morgundaginn og loftkuldinn reyndar lengur.  Žegar žurra heimskautaloftiš berst yfir opiš haf noršur af landinu drekkur žaš ķ sig raka og žeim mun meiri eftir žvķ sem vindur er meiri.  Viš lyftingu yfir fjöllin noršanlands losar žaš seig viš rakann ķ formi élja eša snjókomu, einna helst žį viš Siglufjörš og utanveršan Eyjafjörš, en einnig austur meš noršurströndinni.

Reiknašar spįr eru sem betur fer furšu nįkvęmar og enginn ętti aš žurfa aš far sér aš voša ķ dag og žaš eru ašeins villt dżr og fuglar sem ekki eiga kost į "višvörunum" um žaš sem koma skal. 

Hér fer texti sem ég sendi Vegageršinni og er ętlašur til leišbeiningar fyrir vegfarendur sem vonandi verša sem fęsti žegar lķšur į daginn um noršan og austanvert landiš.

Spįin frį žvķ ķ gęr viršist vera aš ganga eftir ķ öllum ašalatrišum. Hrķšin veršur dimm um tķma og m.a. vegna žess hvaš vešurhęšin veršur mikil, vķša 18-23 m/s og 20-25 m/s austanlands meš kvöldinu. Ķ byggš noršan- og austanlands veršur krapi eša bleytusnjór sem veršur aš ķsingu eftir žvķ sem kólnar ķ dag og kvöld.

Vestfiršir. Hrķšarvešur er vķša į Vestfjöršum, einnig ķ byggš, en žar dregur śr ofankomu um og eftir hįdegi og ašeins él upp śr žvķ og kólnandi. Sunnantil į Vestfjöršum sleppur žó aš mestu viš snjókomu.   

Noršurland. Versnandi vešur į Noršurlandi.  Vķšast hrķš, en krapi  og sķšar snjór į lįglendi frį žvķ fyrir hįdegi og fram į kvöld. Vaxandi vešurhęš og NA 18-23 m/s um og eftir mišjan daginn.  Blint og takmarkaš skyggni, sérstaklega į fjallvegum. Ofankoman veršur lķtil og sums stašar engin vestantil į Noršurlandi, en žar engu aš sķšur hvasst og hętt viš hįlku.

Austanlands helst vešur skaplegt fram eftir morgninum, en versnar sķšan mjög. Žétt og samfelld ofankoma frį žvķ um hįdegi og fram į kvöld.  Į lįglendi rigning og krapi og ekki snjókoma fyrr en lķša tekur į daginn og žį sušur fyrir mišja Austfirši. Hętt er viš aš afar blint verši, s.s. į Fagradal og vķšar žar sem fer saman talsverš ofankoma og mikil vešurhęš.  

Vindhvišur. Gera mį rįš fyrir snörpum vindhvišum 30-40 m/s į sunnanveršu Snęfellsnesi einkum ķ Stašarsveit fram į kvöld einnig į Kjalarnesi 30-35 m/s frį žvķ eftir mišjan daginn og eins ķ kvöld.  Sušaustanlands er reiknaš meš byljóttum vindi og vindhvišum allt aš 35-45 m/s frį žvķ fljótlega eftir hįdegi og fram į nótt.  

Bęši er žaš svo aš frekar kalt loft er yfir , sérstaklega žó noršaustanlands og nęr žar vart aš komast upp fyrir nśll grįšurnar žar yfir mišjan daginn.  Vestan- og sunnantil er aš auki mikil śtgeislun yfir nóttina ķ heišrķku og žurru lofti og žar mikil dęgursveifla hitans.  Žannig kęmi mér ekki į óvart aš žaš fari upp undir 10 stigin ķ Žingvöllum ķ dag ķ sterkri maķsólinni.

Žetta er meš meiri frostum sem verša ķ maķ og mestur kuldi į stöš ef mišaš er viš byggš ķ žaš minnsta frį 2006.  Įriš 2005 žótti maķ kaldur og mikiš um nęturfrost fram eftir öllu.  Hef ekki samanburš viš žann mįnuš, en hér įšur fyrr og sérstaklega žegar hafķs var višlošandi noršur- og austurströndina gat oršiš nokkru kaldara og žrįlįtara frost.  Žannig varš t.d. 17 stig frost eftir mišjan mįnušinn hafķsvoriš 1979 į Brś į Jökuldal.  Žaš var  óvenjulegt ķ öllum samanburši, og lét nęrri landsmeti. 

Komandi nótt veršur svipuš og heldur ekki miklar breytingar ašfaranótt žrišjudagsins žó žį haf slegiš ašeins į mesta loftkuldann śr noršri.  Įfram eru horfur hins vegar į mikilli dęgursveiflu hitans, sérstaklega um vestanvert landiš žar sem heišrķkju er spįš meira og minna fram yfir mišja vikuna. 

En žaš er vķšar en hér į landi sem til mešalhiti aprķl mįnašar ķ įr var lęgri en ķ mars. Ķ Noregi var sś raunin į mjög mörgum vešurathugunarstöšvanna žar ķ landi. Eins sums stašar ķ Danmörku. Į Bretlandseyjum var nżlišinn aprķl afbrigšilegur meš öšrum hętti, ekki veriš śrkomusamara ķ žaš heila tekiš ķ žessum almanaksmįnuši frį 1910. Viš nįnari eftirgrennslan og meš hjįlp tóls NOAA alrķkisvešurstofunnar mį reikna mešalkort fyrir hina og žessa žętti fyrir tķmabili 1. til 30. aprķl.

Sżni hér tvö kort. Annars vegar frįvik mešalhita (2 metra hęš). Žar mį sjį greinilegt kulda frįvik sušur meš allri vestanveršri Evrópu sušur til Spįnar og Portśgals. Kalda frįvikiš nęr inn į austanvert Ķsland.

Hin myndin sżnir frįvik ķ styrk sunnanžįttar vindsins ķ 850 hPa fletinum eša nęrri 1.300 metra hęš. Neikvęš gildi žżša vitanlega N-įtt. Sjį mį aš vindurinn hefur veriš greinilegur af noršri yfir hafinu į milli Ķslands og Skandinavķu meš stefnu yfir Bretlandseyjar. Śrkoman žar og einkum ķ Englandi er rakin til kuldans og óstöšugleika meš eilķfum skśraleišingum. En lķka fylgir afbrigšilegri hringrįs eins og žessari gangur lęgša śr noršvestri meš skilaśrkomu svo sem į Ķrlandi og ķ fjöllin ķ Wales žar sem rigndi sérlega mikiš. Žetta votvišri kemur ķ kjölfar eins žurrasta marsmįnašar sem sögur fara af aš sögn Metoffice ķ Exeter.

En hverju veldur og žvķ žessar andstęšur žegar viš bśumst kannski frekar viš frekar lķnulegri vorkomu e.t.v. meš styttri hretum į milli ?  Sķšustu dagarnir ķ mars skiptu sköpum og veltu viš jafnvęgisįstandi. En vešriš hér viš N-Atlantshafiš hafši svo sem ekki veriš ķ jafnvęgi. Lengst af mikil hęš, fyrirstöšuhęš viš Bretlandseyjar meš mildu og žurru vešri ķ V- og N-Evrópu. Ķ lokin tekur hśn upp į aš reka til vesturs og noršvesturs. Į mešan hśn fór hér hjį hlżnaši óvenjulega meš SV-įtt hér į landi įšur en hįžrżstingurinn košnaši aš mestu nišur į endanum viš Hvarf fyrstu dagana i aprķl. Hann gerši žaš reyndar ekki alveg og hįžrżstifrįvik var višvarandi mest allan mįnušinn į žeim slóšum meš nokkuš stöšugum bylgjutoppi.

Žegar standandi bylgjur eins og žessi ķ hįloftabylgjumunstrinu berst ekki įfram til austurs eins og venja er, heldur žvingast ķ hina įttina (ķ noršvestur) viš žaš aš bylgjan er nöguš ķ sundur ķ sušri af kaldara lofti. Jafnvęgiš raskast, žaš verša fasaskipti eins og ég kalla žaš stundum og heimskautaloft śr noršri į greiša leiš til sušurs žar sem hęšin réši rķkjum įšur. N-įttin var višvarandi fyrir austan Ķsland meira og minna allan mįnušinn og žvķ fór sem fór.

Sķšustu daga hefur įstandiš veriš aš jafna sig enda žrengir mildara loftiš sér sķfellt meir śr sušri meš hękkandi sól. Žó er hins vegar enn stutt ķ heimskautaloftiš sem sést kannski vel į žvķ aš snjóaš hefur upp į sķškastiš ķ Žręndalögum Noregs og kuldinn hefur vissulega lķka nįš til noršaustur- og austurhluta Ķslands žó svo aš ekki hafi snjóaš žar nema i smįéljum. Lķklegt mį telja aš sś staša sem nś er uppi og hófst um eša rétt uppi śr mįnašarmótum haldist a.m.k. fram undir nęstu helgi. Reynslan segir aš vešurlag ķ maķ geti veriš einkar stöšugt, žó svo aš ekkert sé vitanlega tryggt ķ žeim efnum.

Ķ Vegahandbókinni stendur um Konugsvöršu:

Noršarlega į heišinni, töluvert utan viš nśverandi vegstęši, er hlašin varša sem reist var af vegageršarmönnum sem voru aš störfum į heišinni įriš 1936 til minningar um heimsókn dönsku konungshjónanna žaš įr. Munnmęlin noršan heišar herma aš varšan hafi veriš reist žar sem konungurinn nam stašar og kastaši af sér vatni. Varšan er kölluš Konungsvarša og efst į henni er steinn sem į er höggviš fangamark konungs.

Loftiš var sérlega tęrt og śtsżniš gott til allra įtta.  Lofrakinn var ekkert sérlega lįgur um 70% og daggarmarkiš um -2°C um žetta leyti samkvęmt męli Vegageršarinnar žarna skammt frį.  Uppruninn var af hafsvęšunum skammt noršur af landinu.  Hefur öll einkenni heimskautalofts aš vori.  Žaš er kalt ķ grunninn žó svo aš sólin nįi aš hita upp lęgstu lög yfir landi aš deginum. Heišrķkjan veldur sķšan nęturfrostum eša ķ žaš minnsta hita alveg nišur undir frostmarki.

Nęstu daga og sennilega fram undir nęstu helgi hiš skemmsta, er allt śtlit fyrir aš svalt heimskautaloft verši višvarandi.  Śrkoma veršur lķtil og sums stašar alls engin.  Loftiš tęrt, vindur hęgur og afar sólrķkt vķšast hvar.  Reyndar sér mašur aš sumarlegir bólstrar eru farnir aš myndast ķ sterkri sólinni žar sem skķn  į sanda eša hraun.   Geislunarmęlingar sķšustu daga ķ Reykjavķk sżna aš inngeislun sólar nęr allt aš 700-800 Wöttum į fermetra lands.  Mikil geislunarorka žar į feršinni sem kemur nżgróandanum vel svo fremi aš śtgeislun stuttrar nóttarinn leiši ekki til frosts. Hafa ber ķ huga aš styrkur sólgeislunarinnar er ekki hįšur lofthitanum heldur mestu skżjafarinu og hversu tęrt (gagnsętt) loftiš er. 

Į žessum įrstķma, ž.e. seint ķ aprķl, ķ maķ og stundum fram ķ jśnķ aš žį er loft śr noršri lķka ķ sęmilegu jafnvęgi hita- og orkulega séš viš yfirborš sjįvar.  Žaš er aš loftmassahitinn er ekki svo frįbrugšinn sjįvarhitanum.  Žį er loft ekki aš draga ķ seg raka, né heldur aš myndist sjóžoka.  Hennar veršur vart žegar kemur fram į sumariš og lofthitinn ķ nešstu lögum er hęrri en sjįvarhittinn.  Kaldara loft en sjór veldur varmatapi og uppgufun sem aftur veldur skżjum og śrkomu. 

En halló ! Žaš er 30. aprķl.  Žett er enn eitt merkiš um žaš hversu vel er aš vora sunnanlands žetta įriš.  Minnir mig į umfjöllun sem ég fletti upp og fann frį vorinu 2008.  Žį fékk ég senda mynd austan af Hornafirši af manni żta į undan sér garšslįttuvél. (Sjį umfj. hér)  Hśn var tekin 7. maķ og var send žvķ žaš žótti sęta talsverum tķšindum hversu fljótt gręnkaši žį og vel spratt.

Nefndi žaš į dögunum aš einmitt žetta kvöld ķ fyrra kyngdi nišur žó nokkrum snjó ķ Reykjavķk.  Žaš miklum aš ég komst nokkra hringi į gönguskķšum ķ Engidalnum viš Įlftanesgatnamótin.  Žaš var reyndar ķ sķšasta sinniš sem skķšin voru notuš og įnęgjulegt aš žaš skyldi vera ķ bęnum, en ekki uppi į fjöllum.

Meš žessari įframhaldandi tķš mį fastlega gera rįš fyrir aš viš fréttir af fyrsta slętti ķ vorbestu sveitum landsins fyrr en oftast er, jafnvel ķ lok maķ !    

Jólabarniš, eins og merking heitisins El-Nino er ķ raun, mętir žvķ ef til vill į sķnar heimaslóšir viš strendur Perś ķ haust.  Landvindur ķ S-Amerķku snżst žį ķ hafvind viš mišbaug.  Žurrkar verša aš vętutķš į žessum slóšum og eins tekur fyrir uppblöndun sjįvar meš žeirri afleišingu aš gjöfular veišar ansjósu hrynja ķ nokkurn tķma.  Allt er žetta vel žekkt, en El-Nino atbušur ķ sveiflunni hefur ekki oršiš frį 2006. La Nina įstand hefur hins vegar veriš įberandi sķšustu įrin meira og minna, e.t.v. afar veikur El-Nino 2010.  En frį žvķ ķ nóv/des sl. hefur heimsbyggšin (lesist vešurgeirinn) stašiš į öndinni yfir žvķ hvenęr yfirfall heita sjįvarins viš Įstralķu og Indónesķu taki aš streyma austur yfir ķ įttina aš Sušur Amerķku.

Sķšasti stóratburšur El-Nino įtti sér staš 1997.  Įriš eftir, ž.e. 1998 er jafnframt įlitiš žaš heitasta į jöršinni ķ röš hlżrra įra. El-Nino sem hefur meš beinum hętti įhrif į hita um 15% flatarmįls jaršar veldur žar af leišindi mun meiri sveiflum ķ mešalhita jaršar, en t.a.m. žar sem er aš gerast frį įri til įrs į okkar slóšum og viš noršavert Atlantshafiš.  Ekki svo aš skilja aš okkar svęši skipti ekki mįli ķ stóru hitamyndinni, en ég er bara aš draga fram aš sveiflur į vķšįttumiklum hafsvęšum sinn hvoru meginn mišbaugsins (og žar sem fįir og jafnvel engir bśa) telja verulega žegar mešalhiti jaršar er annars vegar.

Įhrif El-Nino utan hitabeltissvęšanna sem įšur eru talin eru m.a. žau aš śrkoma eykst noršur meš allri strönd Amerķku, allt noršur ķ Alaska.  Eins eykst vętan ķ sušausturhluta Bandarķkjanna, einkum aš vetralagi.  Einnig hafa menn séš allgóša fylgni viš tķšni fellibylja į Atlantshafi og aš žeim fękki viš El-Nino. Ašrir fylgifiskar eru tilviljunarkenndir, en mér hefur žó virst aš kaldi hįloftakjarninn fyrir vestan Gręnland verši bęši minni og fjarlęgari viš og ķ kjölfar El-Nino atburšum. 

Ķtarleg umfjöllun er į Vķsindavefnum um El-Nino og męli ég meš henni fyrir įhugasama.  Myndin af frįvikum sjįvarhita "stóra įriš" 1997 er žašan fengin.    

Enn eru žó nęturfrost aš herja į jöršina og svo veršur sums stašar alveg fram į laugardagsnóttina.  Breytingar verša žį ķ kjölfariš žega spį er skilum meš mildu lofti og rigningu austur yfir landiš.  Reyndar kólnar heldur ķ kjölfar žeirra ķ skamma stund, en aftur er aš sjį sem milt loft nį til landsins strax eftir helgi.

Žegar varmi sólar og ķ loftinu fer ekki ķ žaš aš bręša klaka ķ jöršu hlżnar jaršvegurinn įkvešiš og gróšurinn tekur į sprett, jafnt grös sem trjįgróšur.  Gangi vešurspįrnar eftir ęttum viš aš sjį mikla breytingu ķ įttina til gręnkunar og blómgunar um og upp śr helginni, sérstaklega žó um sunnanvert landiš, en Noršurland, noršanvert Austurland og Vestfiršir koma žó ķ kjölfariš aš žessu leytinu eins og ęvinlega.  

Myndin er af vef Vešurstofunnar og sżnir jaršvegshitann į Möšruvöllum ķ Hörgįrdal sķšustu 6 daganna.  Nemi į 5 sm dżpi gefur gögn ķ gręnu lķnuna.  Nešst er sś rauša į 50 sm dżpi ofan ķ moldinni.

Svokallašur Kp-vķsir, sem noršurljósįhugafólki er af góšu kunnur, reyndist vera meš hęrra móti lišna nótt. Kp-vķsirinn er męlikvarši į segulstorma inn ķ gufuhvolfiš og žar meš virkni noršurljósanna. Męlitęki į nokkrum stöšum į jöršu nišri eru grunnur aš Kp-vķsinum.

Hann nįši "raušu" ķ gęrkvöldi og gildinu 6 ķ skamma stund snemma ķ nótt.   Fręšilega er hann skilgreindur alveg upp ķ 9, en 7 eša hęrri fylgir miklum og fremur fįtķšum višburšum, stórum sólgosum eša öšru slķku.  

Noršurljósin voru af svo miklum styrk aš žau nįšust į filmu sušur ķ Danmörku ķ gęrkvöldi.  Slķkt er ekki algengt og ašeins žegar virkni į noršurljósakraganum umhverfis segulskautiš er mikil.  Myndin  er fengin af vef DMI og var hśn tekin af Michael Lentfer Jensen viš Grįstein (hvar sem sį stašur er nś ?).

Ég hef ekki haft neinar spurnir af noršurljósasjónarspili hér į landi, en lķklegt er aš himnarnir hafi einhversstašar nįš aš loga eftir aš dimmdi ķ gęrkvöldi.  Algengur misskilningur margra er sį aš til noršurljósa sjįist aš eins aš vetrinum og helst žegar kalt er.  Hiš rétta er aš enginn munur er į įrstķšum hvaš noršurljósin įhręrir, en vissulega veršur nęturmyrkriš af skornum skammti upp śr žessu og žį sést vitanlega ekki til dżršarinnar žó svo aš Kp-vķsirinn męlist hįr !

Nś skiptir vitanlega miklu hvenęr dagsisnsbakki sen žessi kemur aš landi śr vestri.  Gerist žaš um nóttain er sennilegt aš hiti verši varla nema um eša rétt undir frostmarki viš sjįvarmįl. Seinkum fram į daginn gerir žaš hins vegar aš verkum aš śrkoma fellur sem slydda og rigning.

Spįkort frį ECMWF af brunni Vešurstofunnar sżnir hvaš um ręšir kl. 06 komandi fimmtudag ž. 26. aprķl.  Eins og spįin er mį telja aš śrkoma falli į lįglenid ķ 1 til 3 °C.  Verši bakkinn um 6 klst fyrr snjóar nokkuš klįrlega. 

Skemmst er aš minnast nokkuš óvenjulegrar fannar sem féll aš morgni 1. maķ ķ fyrra... eša voru menn kannski bśnir aš gleyma žegar kólnaši nokkuš óvart eftir milda tķš lengst af ķ aprķl ?

Uppfęrt kl. 21 į žrišjudegi:  Reiknašar spįr nś benda eindregiš til žess aš śrkomusvęšiš taki aš trosna upp įšur en žaš nęr til lands og snjókoma į fimmtudagsmorgunn veršur žvķ aš teljast ólķkleg śr žessu. 

Sinueldurinn ķ Andakķlnum ķ Borgarfirši kom vel fram į mynd TERRA-tunglsins kl. 13:50 eins og hér mį sjį.  Merkt er meš raušum punkti žar sem eldar loga og ekki nóg meš žaš aš tungliš nemur hitann frį jöršu heldur sést vel ofan į reykjarkófiš žar sem žaš leggst til NA og NNA.

Ég fylgdist vel meš žessu ķ Borgarfirši ķ gęr og hafši gott śtsżni yfir nešri hluta Borgarfjaršar.  Um hįdegi óx reykurinn til mikilla muna, en hann steig nįnast lóšrétt til himins upp ķ mörg hundruš metra hęš og myndaši reykjarkófiš svepplaga skż sem dreifši śr sér hiš efra. Į milli kl. 13 og 14 varš greinileg ešlisbreyting į reyknum žegar hann fór aš berast ķ noršurįtt frį mér séš.  um svipaš leyti sżndu vindmęlingar į Hvanneyri snśning vindsins žar sem gerši vestanstęša hafgolu um 2-3 m/s ķ staš hęgvišris eša N-andvara sem veriš hafši um morguninn. 

Žó V-vindur hefši veriš ķ nešstu lögum var greinileg S eša SSV-įtt ofar sem bar žennan hįreista mökk til noršurs eins og įšur segir.  Framan af var eins og reykurinn blandašist aš lang mestu leyti og žynntist śt ķ talsveršri hęš ofan jaršar og fęstir uršu hans varir meš beinum hętti į jöršu nišri. En fljótlega eftir aš gerši hafgoluna féll mökkurinn til jaršar.  Žaš var žó ekki nęst žeim staš sem logaši heldur mun ofar eša ķ Žverįrhlķš, Noršurįrdal og ķ Stafholtstungum.  Žar var reykurinn svo megn aš dró svo śr skyggni aš byrgši alfariš fyrir śtsżni til Skaršsheišar séš frį Bifröst og žar ķ grennd, en loftiš hafši fyrr um morguninn veriš sérlega tęrt. 

Žaš eru vešurfarslegar ašstęšur sem ollu žvķ aš reykurinn féll saman.  Óstöšugleiki loftsins, ž.e. hitafall meš hęš varš nęgjanlega mikiš til aš fį fram svokallaša svęlidreifingu reyksins, en fyrr um daginn mešan enn var kaldara nęst jöršu voru skilirši til annars konar dreifingar reyksins žar sem žynning var aš mestu ofan jaršar. Myndin hér er fengin śr skżringu Trausta Jónssonar į dreifingu gosmakkar, en svipaš į viš um reyk eins žann sem gerši ķ gęr.  Žegar loft veršur mjög óstöšugt undir hitahvörfum blandast reykur eša svęlist nišur til jaršar nokkuš frį upprunastašnum og aš žessu leytinu varš Noršurįrdalurinn ķ um 15-20 km fjaršlęgš einn vers fyrir baršinu į reykjarmenguninni.

Reykurinn reis lóšrétt upp undir hitahvörfin sem hafa veriš ķ į aš giska 800-1000 metra hęš og sunnangolan rétt undir žeim nįši žrįtt fyrir vestanįttina nišri aš bera megniš af reyknum noršur į bóginn. Rétt er žó aš taka fram aš ķ hįlfotaathugun į Keflavķkurflugvelli kl. 12 voru ekki sjįanleg hitahvörf ķ žessari hęš, en engu aš sķšur bendir öll atburšarrįsin žó sterklega til žess aš žau hafi veriš til stašar ķ Borgarfirši

Eldarnirnir minnkušu sķšan žegar leiš į daginn og žar meš reykurinn, en žó lagši enn einhvern reyk upp um kvöldmatarleytiš. 

Nęturfrost varš um mikinn hluta landsins og  mest komst frostiš 7,4 stig į Hśsafelli ķ nótt.

Ekki nįši žó aš frjósa allra syšst ķ Vestmannaeyjum og undir vestanveršum Eyjafjöllum.  Einnig nįši ekki frysta į mörgum vešurstöšanna viš sjóinn į sunnanveršum Austfjöršum og sunnan undir Vatnajökli.  Og merkilegt nokk heldur ekki ķ byggšunum į Vestfjöršum.  Žį ekki į Hornbjargsvita, noršanveršum Ströndum og utantil į Skaga.

Ég į erfitt aš ķmynda mér žį stöšu vešurkerfanna žar sem sumar veršur gott um land allt nema į noršanveršum Vestfjöršum og viš utanvešan Hśnaflóa, svo og ķ Vestmannaeyjum og sķšan į parti austanlands sunnan Reyšarfjaršar. Og žó... mögulega hęgviršasamt žar sem rķkir N-kęla um noršvestnvert landiš en lęgšir fyrir sunnan land į mešan žar sem A belgingur nęr til Eyja og žokuslęšingur viš austurströndina.

Jęja, en žetta er ekki spį um sumariš heldur ašeins vangaveltur til gamans. Best aš hafa žaš į hreinu.

Menn hafa fyrir löngu séš gagnsemi athugana og višbragša żmissa lķfvera viš įrstķšarbreytingar į vešri. T.d. hvernig koma farfugla eša laufgun trjį fylgist aš viš hita og ašra vešuržętti.  Tala mį um óbeina vešurmęla ķ žessu sambandi.

Enginn einn hefur įorkaš meiru um sķna daga ķ skrįningum į slķkum žįttum en Englendingurinn Robert Marsham sem uppi var įrunum 1708-1797.  Į öllum sķnum fulloršinsįrum skrįši hann samviskusamlega hjį sér hvenęr margvķslegar breytingar uršu ķ nįttśrunni žar sem hann bjó ķ Norfolk į Austur-Englandi. 

Hann sendi įriš 1789 frį sér kver sem hann kallaši "27 vorvķsar" og geymdi įrlegar athuganir hans sķšustu 50 įrin.  Žessir vķsar Marsham voru m.a. meš blómgun og laufgun trjįa, uppskerutķmi korns og garšįvaxta, koma farfugla. m.a. hvenęr fyrst heyršist ķ gauknum.  Eins hvenęr sįst fyrst til tegunda fišrilda o.s.frv.

Eftir daga Robert Marsham héldu afkomendur hans uppteknum hętti og skrįšu  kerfisbundiš ķ Norfolk į grunni vķsanna 27 samfellt allt žar til įriš 1959. En hvaš varš til žess aš fjölskyldan hętti žessari stórmerku išju sinni einmitt žį?  Jś žeim var tjįš, vęntanlega af vķsindamönnum, aš athuganir žessar vęru óžarfar og gamaldags į tķmum sķfellt fullkomnari męlitękja !  En enn hefur ekkert męlitęki veriš žróaš sem hlustar eftir fyrsta gśgśi gauksins eša žaš sem "męlir" gręnkun į grasi. (En hvaš er svo sem ekki hęgt aš męla ķ dag ef śt ķ žaš er fariš ??)

Eitt af žvķ sem  athuganir Marshamfjölskyldunnar leiddi ķ ljós var aš eikin laufgašist markvert fyrr aš vorinu um 1950, en hśn hafši gert 100 įrum fyrr. 

"Phenology" heitir sś fręšigrein sem fęst viš įrstķšabundnar breytingar į nįttśrunni. Fyrir įhugasama er hér tengill į sérstaka sķšu um upphafsmann hennar, margnefndan Robert Marsham. 

Yfirborš Öskjuvatns er ķ rśmlega 1.000 metra hęš og gerir žaš žar meš eitt hiš hęsta af žessum stęrri stöšuvötnum landsins.  Žaš er hins vegar djśpt og er žar meš lengi aš kólna aš haustinu.  Ķ frosthörkum sķšla haustsins leggur žaš hins vegar óhjįkvęmilega og ķ žessari hęš er frostiš gjarnan um 10 stig dag eftir dag žegar komiš er fram ķ lok nóvember og ķ desember.  

Engar vešurmęlingar er aš hafa frį nįnasta umhverfi Öskjuvatns en nokkru austan Dyngjufjalla viš  Upptyppinga nęrri Jökulsį į Fjöllum er įgęt vešurstöš.  Hśn stendur reyndar mun lęgra eša ķ um 560 metra hęš yfir sjįvarmįli.  Engu aš sķšur gefur hśn góša mynd af bęši hita- og vindafari og gerum viš rįš fyrir aš ķ hęš Öskjuvatns sé bęši kaldara og vindasamara sem žessum 500 metra hęšarmund nemur.

Snemma ķ vetur eša frį lokum nóvember og fram undir 10. desember gerši kuldakast samfara tiltölulega hęgum vindi.  Frostiš viš Öskju hefur veriš (śt frį męlingum viš Upptyppinga) veriš lengst af 10 til 20°.  Vatniš hefur aš öllum lķkindum lagt žessa daga og ķ N-įttinni sem var fram yfir jól hefur ķsinn hulist snjó. Hann einangrar og dregur śr žvķ aš ķsinn žykkni.  Allt eru žetta tilgįtur hjį mér og erfitt aš sannreyna.    En meš žvķ aš rżna ķ hitamyndir śr safni Vešurstofunnar mį sjį aš 1. desember var

Öskjuvatn ekki lagt, en žann 4. mótar ekki lengur fyrir vatninu og heldur ekki Hįlslóni į mešan sér ķ lęnu eftir endilöngu Lagarfljótinu. Öskjuvatn hefur žvķ lagt žessa daga, en 4. desember var mešalhiti dagsins -17°C viš Upptyppinga og mešalvindur um 2 m/s.  Sem sagt kjörskilyrši. Athugiš aš śtlķnur stranda og vatna eru ekki nįkvęmar į myndunum tveimur.

Žaš er ekkert sem bendir til annars en aš ķsinn hafi haldist į vatninu nęstu vikur og a.m.k. fram ķ febrśarlok. Ķ venjulegu įrferši veršur ekki nęgjanlega hlżtt fyrr  en ķ maķ eša jśnķ og žį fyrst tekur aš losa tekur um ķsinnaš rįši.

Žį vķkur sögunni til marsvešrįttunnar sem var um margt afar óvenjuleg.  Sérstaklega sķšustu dagana žegar blés mildum vindum af sušvestri.   25. til 29. mars var hiti viš Upptyppinga 5 til 7°C.  Frostmarkshęšin var lengst af ķ 1.000 til 1.500 metra hęš.  Mešalvindur žessa daga var 10-15 m/s og lķlega meiri hęrra uppi.

Tekiš var aš losna um ķsinn fyrr eins og mešfylgjandi mynd Hreins S. Pįlssonar frį 18. mars ber meš sér og birt var į heimasķšu Vatnajökulsžjóšgaršs. Miklir SV- og S-rosar voru framan af mįnušinum og žann 2. mjög hvöss S-įtt meš leysingu upp ķ hęstu fjöll. Afar lķklegt mį telja aš vindar og milt vešur meš köflum  hafi nįš aš granda ķsžekjunni į vatninu og vakir myndast.  Undir lok mįnašarins žegar hlżnaši verulega į nż og öldugangu undan SV-hvassvišrinu hefur tiltölulega  fljótt nįš aš bjóta upp og hrśga ķsnum inn ķ noršusturhorniš.  Sérstaklega var bęši hvasst og milt žann 29. mars og skemmst er aš minnast žess aš žann dag féll einmitt hitamet marsmįnašar žegar hiti fór yfir 20 stig į Kvķskerjum ķ Öręfum. Žaš var sķšan 2. aprķl žegar rofaši vel til aš menn tóku eftir žvķ aš Öskjuvatn var oršiš ķslaust sbr. žessa frétt į vef Vešurstofunnar

Sś skarpa leysing sem gerši sķšustu dagana er óvenjuleg og viš skjóta yfirferš vešurgagna frį Upptyppingum allt frį įrinu 1999 sést aš aldrei hefur nokkuš žessu lķkt gerst aš vetrinum.  Vissulega hefur stundum nįš aš blota ķ skamma stund um hįvetur, en žį styttra ķ hvert sinn og heldur ekki meš jafn hvössu eins og nś varš.  En žrįlįtir SV-vindar eiga lķka žįtt žegar žaš er haft ķ huga aš viš venjulegar ašstęšur gerir vakir fyrst ķ sušvesturhorni vatnsins.  NA-vindur hefur tilhneigingu til aš loka eša žétta slķka vök į mešan SV-įttin (af landi) stękkar hana enn frekar.    Eins veršur aš taka meš ķ reikninginn aš hugsanlegt er aš ķsinn hafi veriš žynnri en oft įšur žvķ ķ raun gerši ekki raunverulegan kulda į hįlendinu eftir žessa daga snemma į ašventu žegar flest vötn į hįlendinu fóru į ķs.

Śr žvķ aš vķsindamenn sem fóru į stašinn til męlinga hafa nęr alveg śtilokaš žįtt jaršhita kemur ķsabrotiš nokkuš vel heim og saman viš tķšarfariš og tiltękar vešurmęlingar viš Upptyppinga og ķ raun ekkert sem koma žarf į óvart žegar nįnar er aš gętt.