Leysingin um helgina

Ekki er hægt að segja annað en að leysingin um helgina verði ákveðin ofan í allan þann snjó sem fyrir er. Það fer saman hvassviðri, 5 til 7 stiga hiti og talsverð rigning sunnanlands og vestan í meira en sólarhring á morgun og fram á sunnudag.

Snjórinn er vitanlega feykilega mikill suðvestanlands og megnið af honum er nýlegur og hann er því auðleystur.  Undir er klaki, en þó ekki þar sem vel hafði verið hreinsað í síðasta blota.  Það losnar um snjóinn, hann blotnar síðar í dag þegar skil lægðar gangi yfir.   Upp úr miðjum degi á  morgun byrjar vatnselgurinn fyrir alvöru þegar tekur að rigna samfellt aftur um sunnan- og vestanvert landið  með vindi og hlýindum.  

 

Ferlið verður að öllum líkindum í stórum dráttum þetta:

Mildara loft kemur úr suðri og suðvestri í dag.  Úrkoma fellur á láglendi  snjór til að byrja með og síðan slydda, en  rigning í restina, en skilin fara yfir landið í kvöld.  Það kólnar ekki á eftir þessum skilum.  Öðru nær því lægðabylgja langt suð-suð-vestan úr höfum nálgast í kjölfarið og er henni spáð hér fyrir vestan landið.

Frostmarkshæðin hækkar og nær 1.500-2.000 metra hæð um hádegi á morgun þegar nokkurs konar hitaskil fara yfir og til norðurs.  Eftir það SSA-átt á landinu, um það bil 15-18 m/s suðvestanlands, en sums staðar stormstyrkur, um vestanvert landið, allt fram á miðjan dag á sunnudag.

Lægðabylgjan hér suðvesturundan beinir úrkomusvæðum yfir landið og úrkomuákefðin eykst annað kvöld og sérstaklega snemma á sunnudag, áður en kuldaskil þessa kerfis fara austur yfir landið um miðjan sunnudag að telja.  Þá kólnar hratt aftur niður undir frostmark og leysingunni lýkur þar með.

Á einum sólarhring, frá hádegi á morgun og til hádegis á sunnudag má gera ráð yfir umtalsverðri rigningu.  Ég er að giska á að hún gæti orðið 20-25 mm í Reykjavík og staðbundið mun meiri sunnan og vestanlands, allt að 40-70 mm eins og við Hengil og á Bláfjallasvæðinu, eins á Snæfellsnesi og sunnanverðum Vestfjörðum þar sem úrkoma mælist oft mikil í veðuraðstæðum eins og þessum.  

Hér fylgja tvö spákort frá HIRLAM af Brunni Veðurstofunnar.  Keyrsla frá  kl. 06 í morgun og fyrra kortið sýnir þrýsting, vind og 3 klst úrkomu á morgun laugardag kl. 15.  Við sjáum lægðabylgjuna sem er vaxandi og sunnan strauminn með mildu og rigningarsömu lofti.  Seinna kortið gildir kl. 12 á sunnudag í þann mund sem kuldaskil lægðarinnar (miðjan þá kominn upp undir Grænlandsströnd) eru komast inn á vestanvert landið.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lokun Hellisheiðar í söguljósi

Vegurinn um Hellisheiði austur fyrir fjall hefur nú verið ófær og lokaður í um sólarhring. Hann verður  brátt opnaður samkvæmt nýjustu fréttum.

Í tilefni snjóþyngslanna hafa einhverjir verið að rifja upp samgönguerfiðleika á þessari leið hér fyrr á árum.  Við leit rakst ég á gamla frétt úr Tímanum frá 9. mars 1989.  Þann vetur var tíðin sérlega leiðinleg og snjóasöm um mest allt land.  Snemma í febrúar gáfust menn upp á að halda Hellisheiðinni opinni og umferð beint um Þrengsli.  Í meðfylgjandi frétt segir að bæði veturna 1983 og 1984 hafi vegur vegurinn verið lokaður vegna snjóa samfellt tvær til þrjár vikur í hvort skipti.    Þeir vetur báðir voru vissulega líka snjóþungir í sögulegu tilliti.

Skýringar starfsmanns Vegagerðarinnar eru samt þær að fjárskortur hafi ráðið mestu um það að menn hafi ekki lagt í að opna veginn þessar 4-5 vikur !

Á 23 árum hafa viðhorf vissulega breyst mikið til þjónustustigs samgangna, vegurinn líka verið lagfærður og tækjakostur orðið öflugri.  Það er hins vegar athyglisvert að þeir sem höfðu mest með fjármuni til þessara mála að gera voru þáverandi fjármálaráðherra Ólafur Ragnar Grímsson og samgönguráðherra sem var Steingrímur J. Sigfússon !  

Þessi nöfn hljóma eitthvað svo kunnuglega þó svo að manni finnist þetta fréttaljós eiginlega vera aftan úr fornöld.     

Orðum aukið

Í þessari frétt á mbl.is hefur eitthvað misfarist, því það er alls ekki útlit fyrir rigningu í kvöld (fimmtudag).  Á að vera annað kvöld.  Skil með mildara lofti fara þá norðaustur yfir landið með vægri leysingu til að byrja með, en hún ágerist á laugardag og einkum aðfararnótt sunnudags þegar spáð er bæði vetrarhlýindum og slagveðursrigningu.

Lagfæring kl. 14:55:

 

Innlent | mbl | 26.1.2012 | 14:55

Kalt og þurrt í kvöld - rigning á morgun

Það fer á hlýna á morgun og má því gera ráð fyrir hláku. mbl.is/Golli

Búist er við köldu og þurru veðri á öllu landinu í dag. Veðurstofa Íslands vill leiðrétta misskilning sem kom fram í annarri frétt á mbl.is um að það muni fara að rigna í kvöld, en það er ekki rétt.

 

 

 

Mikil mæld úrkoma á norðanverðum Vestfjörðum

Mjög mikinn snjó setti niður norðantil á Vestfjörðum seinni partinn í gær og einkum þó í nótt.  Í Bolungarvík mældust kl. 09 í morgun 54 mm síðasta sólarhringinn og megnið kom frá því eftir kl. 18 í gær.

Á Flateyri reyndist mælingin vera 47 mm.    Mæst var úrkoman reyndar á Hrauni á Skaga 55 mm.

Þetta er mikið úrkomumagn, ekki síst þegar haft er í huga á snjór hafnar ekki allur í mælana þegar  samtímis blæs að ráði.    Á veðurstöðinni í Bolungarvík var reyndar ekki nema 5-7 m/s lengst af í nótt.  Þó byljótt og hvassara undir lokin í morgun.  Snjódýptin var mæld þar 69 sm í morgun.

Myndin er fengin af Bæjarins Besta, bb.is

 

 

47 sm snjódýpt

Fór í smá leiðangur hér hjá mér hér í Garðabænum í kvöld áður en tók að hreyfa vind.  Ætlunin var að mæla snjódýpt og var ég vopnaður kústskafti og tommustokki.  Tók nokkrar prufur á flatlendi þar sem snjórinn var óhreyfður með öllu. 

Fönnin er ótrúlega mikið jafnfallin þessa síðustu tvo sólarhringa. Mælingarnar voru allar á bilinu 45 til 51 sm og flestar við 47 sm.  Það er sem sagt sú snjódýpt sem ég ætla að hér hafi verið í minni götu kl. 21 þann 25. janúar.  

Á Veðurstofunni voru mældir 27 sm í morgun, en eftir það kyngdi niður snjónum um og fyrir hádegi. Síðan voru líka minni él  síðdegis.  

Þung vetrarfærð og enn bætir í og skefur

Búið er að vera hríðarveður fyrir vestan í dag og á spákortinu sem hér sést má sjá þrjár lægðarmiðjur, nokkurn  veginn í línu NNA yfir landið. Hann er heldur óárennilegur N-vindstrengurinn vestan þessara lægðamiðja.

Spáin gildir kl.00, þ.e. á miðnætti, 26. janúar og fengin af Brunni Veðurstofunnar (HIRLAM)  Þá hefur vindröstin náð suður með öllu Vesturlandi og yfir suðvestanvert landið einnig. Skilin eru nokkuð skörp og ágætast vetrarveður austan línunnar.

Á Vestfjörðum og við Breiðafjörð verður vindur nærri stormstyrk (20 m/s) og 13 til 20 m/s suðvestanland, hvað hvassast á Suðurnesjum.  

Ef þetta gengur eftir verður mikil ófærð og líka í þéttbýlinu hér suðvestanlands í fyrramálið.  Lausamjöllin er eins og allir vita umtalsverð eftir snjókokomuna undanfarna daga. Um leið og vindur nær 8-10 m/s fer að skafa og talsvert fjúk og kóf verður þegar vindur nær 12-13 m/s. Hvort verður ofankoma eða ekki með þessu skiptir kanns ki ekki megin máli, heldur skiptir veðurhæðin mestu upp á skafrenningi og skaflamyndun.

Svæðið í kringum Flugstöðina verður áreiðanlega eitt þeirra þar sem ófærðin verður tilfinnanleg.  Reyndar er það svo að lítið skjól er að hafa á Höfuðborgarsvæðinu fyrir N- og NNV-átt aðeins snýst þetta um hversu vel strengurinn nær inn á land við innanverðan Faxaflóa og austur fyrir Fjall.  Það á líka við um Borgarfjörð og við Akranes. 

Húsagötur er flestar við það að vera orðnar ófærar suðvestanlands, ef þær eru það ekki þegar.  Því þarf í raun lítið að versna eða bæta í svo þær verði kolófærar. 

 

 

Bylur í nótt suðvestanlands

Eins og hér var ýjað að fyrir helgi nálgast í kvöld skil úr suðvestri með hvassviðri eða stormi suðvestanlands. 

Ég ætla að þessu sinni að leyfa mér að einblína á Höfuðborgarsvæðið í þessu sambandi og veginn austur fyrir Fjall.

Margt bendir til þess að skilin fari yfir með úrkomu, nánast án þess að það komi í þetta bloti fyrr en alveg í restina, þ.e. í fyrramálið. Eins er athyglisvert að það er spáð hvössum vindi, jafnvel stormi með þessu.

Á leiðinni austur fyrir Fjall, Sandskeiði/Hellisheiði/Þrengsli fer að hvessa með kvöldinu, vindur þetta 12-18 m/s. Skafrenningur verður talsverður um leið og vindur nær 12-14 m/s.  Fer að snjóa líkast til um miðnætti.  18-23 m/s í nótt og talsverður bylur og skyggni nánast ekki neitt.  Nú verður að hafa í huga að í A-átt verður sjaldnast svo hvasst í Reykjavík.  Þar kannski 10-16 m/s og veðrið því skárra þrátt fyrir snjókomuna, en það versnar síðan til mun þegar  þegar komið er rétt upp fyrir Rauðavatn. Reynslan hefur kennt mönnum að við þessar aðstæður er blindan kannski ekki mest á sjálfri heiðinni, heldur við Litlu Kaffistofuna og á Sandskeiði.  Í A-áttinni getur líka orðið ansi hvasst á Kjalarnesinu og síðan aftur suður á Völlunum í Hafnarfirði. 

Þetta er einkennandi  þegar snjóar með A-átt á undan skilum lægðar.  Efri byggðirnar í Reykjavík og nýju hverfunum í Kópavogi verða verst fyrir barðinu á veðri eins og þessu.  Þar skefur mest og úrkomumagnið er líka markvert meira en t.a.m. við Veðustofuna. Svo er það líka að ef að nær að klökkna í þessu að lokum gerir það síður ofan 80 til 100  metra hæðar heldur en við sjávarmál 

Við getum kannski talist heppin að veður þetta gengur yfir að  næturlagi, en skilunum er spáð því að verða farin hjá um kl. 06 til 07 í fyrramálið ef af líkum lætur.  En víða dregur í skafla og ófærð þá meiri í fyrramálið í þessum sömu efri byggðum og reyndar líka þar sem A-áttin nær sér vel á strik með meiri skafrenningi en annars.  

(Myndina fann ég á netinu, líklega er hún  frá því í desember 2010 við Litlu Kaffistofuna. Hef séð hana áður en er ómerkt höfundi)

Mikil sólvirkni og líkur á tilkomumiklum Norðurljósum

Í gær tók ég eftir frétt á mbl.is þar sem sagði: "Von er á miklum norðurljósaskrúða á næturhimninum yfir Íslandi í kvöld, þar sem saman fara mikil virkni og góð veðurskilyrði."  Ekkert varð úr þessu í gærkvöldi.  Kannski hlupu menn fram úr sér í tíma, því það er í kvöld sem afleiðingar þess sem kallað er kórónuskvetta sólar  (e. corona mass ejection) nær fyrst inn í gufuhvolf jarðar. 

Svokallað Kp-gildi fyrir norðurljós umhverfis segulskaut norðurhvelsins mælist nú 4 og þess vegna gæti það náð 5 í kvöld (3 klst gildi).   Svo hátt Kp-gildi hefur ekki komið fram frá því 25. til 26. okt sl. Flesta daga er gildið 1 eða 2 og stundum 0 þegar virkni sólar er sélega lítil.  Þá sést yfirleitt ekki til norðurljósa hér á landi, jafnvel við bestu veðurskilyrði. Þessi kvarði nær upp í 9, en afar fátítt er að efstu stig hans komi til álita. 

Þá er það hvar líkur verða á heiðum himni í kvöld ? Norðurljós eru oftast tilkomumest um og skömmu fyrir miðnætti en þá er segulmiðnætti sem er aðeins annað en sólarmiðnætti (um kl. 01:40) 

Vestanlands  virðist ætla að verða sæmilega bjart og eins á Suðurlandi, sérstakelga í uppveitum og eftir því sem austur dregur.  Suðvestanlands verður mikið að létta til um þetta leyti.  Minni líkur eru norðan- og austanlands, sérstaklega úti við sjóinn, en heiðríkja frekar til landsins s.s. norðaustanlands. 

Snjókomubakki yfir suðvestanlands

Það hefur gersí tví- eða þrígang í vetur að skil með úrkomu koma suðvestan úr hafi og inn á land og með þeim nær varla að blota sem heitið getur.  Úrkoma fellur því víðast öll sem snjókoma.  Venjulegi gangurinn í þessu er að fyrst snjói í skamma stund og fari síðan yfir í leysingu með tveggja til fimm stiga hita.  Loftið er jú suðlægt af uppruna og komandi af slóðum þar  sem er nokkru hærri sjávarhiti.

Nú er einmitt enn skilin af þessari tegundinni að koma inn á landið.  Samfelld snjókoma verður sunnan- og suðvestanlands í 3 til 4 klst Talsveður bylur á fjallvegum þar sem A-áttin nær 12-15 m/s. Eins sums staðar á Suðurnesjum, en meira sem mugga í hægum vinið á Höfuðborgarsvæðinu.

En hver er ástæðan ?  Ein helsta er sú að blöndun er við loftið vestur- og norðvesturundan sem verið hefur í kaldara lagi síðustu vikurnar.  Önnur er að yfirborðshiti sjávar hefur heldur verið að gefa eftir miðað við það sem hefur verið undanfarna vetur.  Sú þriðja og kannski veigamesta þegar allt er talið er að vindur í háloftunun (í um 5 km hæð) er nálægt því að vera hávestan-stæður í stað þess að vera úr suðvestri eins og oftast er þegar skil koma úr suðvestri með lægðum.  Suðlægur þáttur vindsins í þessari hæð ræður (eins og gefur að skilja !) miklu um uppruna loftsins. 

Ratsjármyndin sem hér fylgir af Brunni Veðurstofunnar er frá kl. 08:15.  Hún sýnir vel hvað úrkomubakkinn er þéttur og samfelldur. Hann kemur nú í rólegeitum inn á landið.  Fer ekki yfir það heldurhægir ferðin yfir miðju landinu síðar í dag um leið og sjálf lægðin berst til austurs (undan V-áttinni uppi) fyrir sunnan land.  Úrkomusvæðið klárar sig síðan og leysist upp nokkurð hratt síðar í dag og í kvöld. 

Á þriðjudag er síðan spáð enn einum skilum af þessari gerðinni með mestmegnis snjókomu.

Ísfréttir frá Diskóflóa

Danska Veðurstofan rekur umfangsmikið íseftirlit við Grænlandsstrendur.  Martin Nilsen hjá hafísmiðstöð DMI (Issentralen) segir að framgangur hafíss við Vestur-Grænland það sem af þessa vetrar verið meiri og hraðari en almennt séð hafi verið síðustu 15 árin eða svo. 

Í Diskóflóa sé útbreiðsla íssins nú þetta snemma vetrar eins og eðlilegt gat talist á  níunda og tíunda áratugnum.  Ef frem fer sem horfir með vetrarkuldann við V-Grænland gæti Diskóflóinn úti fyrir Ilulissat (Jakobshavn) allur orðið samfrosta. Slíkt gerist aðeins í hörðustu vetrum og er orðið nokkuð um liðið frá síðast slíkum vetri.

Á sama tíma berast fregnir af því að Eystrasaltið og Helsingjabotn séu íslaus með öllu um um miðjan janúar.  Slíkt ástand þykir fáheyrt og með talsvert öðrum brag en var síðustu tvo vetur þegar ísilögð hafsvæði voru með meira móti.

Rétt að halda því til haga að veðurfarsbreytingar eða langtímaþróun veðurfars á þarna ekki hlut að máli, heldur eru þetta sveiflur á árakvarða sem eru vel þekktar og ansi hreint magnaðar hér norðurfrá og beggja vegna Atlantshafsins. 

Um þær var m.a. fjallað í tengslum við NAO á dögunum.